Het is altijd leuk om bij een topografisch schilderij uit te zoeken waar zij precies gemaakt is. Als je dat weet, kun je een vergelijking met de hedendaagse situatie maken. Verder kun je dan beoordelen in hoeverre de schilder zichzelf dichterlijke vrijheden heeft veroorloofd. Het stadsarchief Amsterdam heeft mij diverse malen goed geholpen met het vinden van de juiste locatie. Zo zag ik een mooi Schilderij van Harry Maas waarop twee dames op een plein waren afgebeeld. Het plein had veel weg van het Rembrandtplein in Amsterdam maar op de achtergrond was een cafe “de oude graanbeurs” te zien. Navraag bij het stadsarchief leerde mij dat dat cafe nooit in Amsterdam heeft gezeten. Vermoedelijk was het een dichterlijke vrijheid en was de naam ontleend aan een cafe in Eindhoven (waar Maas vandaan komt).
Ook bij onderstaand schilderij speelde het stadsarchief een rol. Het werk van Daniel Muehlhaus (die afkomstig is uit Dordrecht), werd bij een bekend veilinghuis aangeboden als “haven van Dordrecht”. Omdat ik Dordrecht redelijk ken, wist ik dat dat niet kon kloppen. Het kon echter wel Rotterdam zijn. Of wellicht zelfs Amsterdam. Navraag bij het stadsarchief leerde mij dat het inderdaad Amsterdam betrof met de kop van het Java eiland en enkele boten van de KNSM. De watertoren die rechts te zien is, was in werkelijkheid echter kleiner. Dat was vermoedelijk een vrijheid die Muehlhaus zichzelf gunde. Het werk zelve is intussen, mede vanwege de historische betekenis, in bezit van het Scheepvaartmuseum in Amsterdam gekomen.

Muehlhaus KNSM Eiland

Muehlhaus KNSM Eiland