Smaak en kunst zijn een lastig onderwerp. Oscar Wilde maakte zich er makkelijk vanaf door te zeggen”: “I have the simplest tastes. I am always satisfied with the best.” Zo eenvoudig ligt het niet. Het begint al met de definitie van kunst die niet bestaat (evenmin als die van literatuur). Er zijn geen objectieve criteria of een wiskundige formule waarmee je kunt bepalen of een schilderij kunst is of niet.

Voor mezelf (en gegeven mijn focus qua verzameling) hanteer ik diverse criteria die absoluut niet zaligmakend of absoluut zijn. Het eerste is vakmanschap. Kunst moet knap zijn qua uitvoering. Je moet respect hebben voor hoe iets gemaakt is in technische zin. Dit criterium kun je overigens beter niet loslaten op veel moderne kunst vandaar dat het criterium niet absoluut is.

Een tweede criterium met betrekking tot stadsgezichten en landschappen is, of ze een “warm gevoel” geven. Zou je in de afbeelding kunnen leven of willen vertoeven ? Op basis van dit criterium valt bijvoorbeeld magisch realistische kunst af. Dat is zo onheilspellend en weinig “gezellig” dat het niet aan dit tweede criterium voldoet. Kortom, ook dat is niet zaligmakend als selectiemiddel (wel voor mij).

Een laatste criterium is meer zakelijk van aard. Wat is de staat van een werk, de afmeting, het kleurgebruik, de stijl, het onderwerp en de kunstenaar. En ook de mogelijke waarde (niet onbelangrijk). De werken op deze site (mijn verzameling) voldoen aan mijn bovenstaande criteria.

Toch blijft het moeilijk om nieuwe werken te beoordelen. Er zijn veel grijze gebieden. Verder kun je al snel geneigd zijn om op de naam van de kunstenaar af te gaan, ook als het werk van mindere kwaliteit is.  Hier doet zich het adagium gelden dat je beter een goed werk van een kleine meester, dan een slecht werk van een grote meester kunt hebben.

In de praktijk ga ik vaak af op het oordeel van intieme kunstvrienden en bekenden. Maar ook dat is niet eenvoudig. Immers meningen zijn per definitie gekleurd. Als ik alleen al kijk naar de auto’s waarin deze kunstvrienden rijden of de inrichting van hun huis, zijn er heel grote verschillen. Dat zorgt niet voor een unaniem advies. Tegelijkertijd kan het goed zijn als je verschillende meningen hoort. Deze kun je zelf wegen om uiteindelijk zelf tot een afgewogen oordeel te komen. Afgewogen is belangrijk. Iedere kunstverzamelaar is vreselijk hebberig en ongeduldig. Zodra een schilderij is gekocht, kijk je al weer uit naar het volgende. Materialisme ten top. Het is dan ook heel moeilijk om bij twijfel nee te zeggen.